Het boeddhisme heeft de laatste decennia meer en meer een plek verworven in de westerse maatschappij. De popularisatie en verspreiding van boeddhistische denkbeelden, inzichten en technieken heeft ertoe geleid dat er ook vanuit de reguliere gezondheidszorg een toenemende interesse is ontstaan zoals blijkt uit de reeks boeken aan de rechterzijde van deze pagina, een kleine greep uit wat er de afgelopen jaren is verschenen op dit gebied..

 

Een van de schijnbaar nieuwe fenomenen die de afgelopen jaren sterk in opkomst zijn heet mindfulness. Het betreft hier strikt genomen de toepassing van boeddhistische meditatietechnieken binnen de context van westerse psychotherapie. Het is niet voor iedereen even duidelijk dat de essentie van deze benadering al eeuwenoud is en voortkomt uit een religieuze traditie die minstens twee en een half duizend jaar bestaat. Gezien het feit dat Boeddhistische leringen toch al zeker zo een halve eeuw in het westen bekend zijn heeft de wetenschappelijke psychologie er eigenlijk  erg lang over gedaan om de waarde en werkzaamheid van mindfulness te erkennen en serieus te nemen. De oorzaak ligt voor de hand: Het gevoel van superioriteit dat westerse wetenschappers veelal hebben ten opzichte van kennis die bewaard is gebleven in niet westerse tradities en culturen leidt tot de nodige vooroordelen en blindheid. Het boeddhisme is niet zomaar te vangen in een kant-en-klare categorie zoals we dat misschien graag zouden willen. Het betreft hier een traditie die zich in de loop der tijden, in verschillende culturele contexten en in geografisch gezien ver uit elkaar gelegen gebieden heeft ontwikkeld. Daarbij zijn veel verschillende en uiteenlopende vormen van meditatieve beoefening voortgebracht. In bijna al deze varianten speelt het trainen van de aandacht – net als in mindfulness - een sleutelrol.

 

In het westen ontstaat er de laatste tijd gelukkig steeds meer wetenschappelijke erkenning voor de inzichten die uit het boeddhisme afkomstig zijn en mede dankzij de activiteit van o.a. de Dalai Lama zien we dat westerse wetenschappers hun theorieën en ontdekkingen in een nieuw licht gaan bezien. Bezien door de ogen van de westerse psychotherapie is het boeddhisme misschien een schatkamer van inzichten en technieken waar men geleidelijk aan iets van begint te door­gronden en benutten. Bezien door de ogen van het boeddhisme is de beoefening van de boeddhis­tische leer of de dharma reeds de perfecte vorm van psychotherapie. Het feit dat boeddhistische inzichten en technieken meer en meer worden toegepast binnen de context van een westerse psychotherapeutische setting is enerzijds een duidelijk teken van vernieuwing. Anderzijds loert het gevaar dat een al te oppervlakkige en ondoordachte toepassing ervan kan leiden tot simplificatie, verwatering en mogelijk zelfs teloorgang van de oorspronkelijke inzichten. Vandaar dat het goed is om de bron te bestuderen waar deze inzichten en oefeningen uit voortkomen.

 

 

boeddhistische Links

 

 

Wetenschap en boeddhisme:

 

• Het Mind and Life Institute: www.mindandlife.org

Het Mind and Life Institute organiseert jaarlijkse conferenties waar boeddhistische monniken en westerse wetenschappers in dialoog treden. Er zijn hieruit reeds een aantal publicaties voortgekomen (Engels).

 

• Website over Francisco Varela: http://www.franciscovarela.nl/

Dit is een project van de Boeddhistische Omroep Stichting (BOS) n.a.v. een documentaire over deze neurowetenschapper en filosoof die later in nauw contact stond met de Dalai Lama. Varela is met Humberto Maturana de auteur van het wetenschapsfilosofische werk “The tree of knowledge”.

 

Boeddhistische teksten:

 

• De 3 juwelen - Nederlandstalige website met een aantal vertaalde teksten die zonder meer de moeite waard zijn. http://www.de3juwelen.org/

 

• Urban Dharma - indrukwekkende hoeveelheid (Engelstalig) materiaal:

http://www.urbandharma.org/sitemap.html

 

• A guide to Buddhism: website van uitgever Shambala met enige nuttige teksten, waaronder een korte levensbeschrijving van de Boeddha (Engels).

 

• De Berzin Archives: www.berzinarchives.com

Zeer uitgebreid overzicht voor mensen met enige basiskennis die meer inzicht wensen in b.v. verschillende stromingen. Bijna alle teksten zijn te downloaden in PDF formaat. (Engels).

 

• Dharmadata.org: www.dharmadata.org

Grote verzameling boeddhistische teksten en transcripten van lezingen (Engels).

 

• Wat de Boeddha onderwees: http://www.what-buddha-taught.net/

Grote verzameling teksten, mp3 en videofiles.

 

• Keith Dowman’s website: http://www.keithdowman.net/

Dit is een vertaler van vele Tibetaanse teksten. Hij noemt zijn website “ A Resource for Vajrayana Buddhists”. Vele interessante teksten uit de Dzogchen traditie.

 

• Internet Sacred Text Archive http://www.sacred-texts.com/index.htm

Deze website heeft niet slechts een aantal Boeddhistische teksten, maar biedt een indrukwekkend overzicht van heilige teksten uit religieuze tradities over de gehele wereld.

 

 

Audio- en videofiles:

 

• Zijn heiligheid de 14-de Dalai Lama : www.dalailama.com

Veel transcripten, alsmede mp3 en videofiles.

 

• Talking Buddism : www.talkingbuddhism.com

Groot aantal  audiofiles over een veelheid aan boeddhistische onderwerpen (Engels).

 

• LamRim.com : www.lamrim.com

Tibetaans Boeddhistische Site (Engels)

 

• BuddhaNet Audio : www.buddhanet.net

 

• Audio Dharma : www.audiodharma.org

 

 

Boeddhistische centra en instellingen (een kleine selectie):

 

• Plumvillage, het retraitecentrum van Thich Nhat Hahn: www.plumvillage.org/

 

• Het Nyingma Centrum te Amsterdam: www.nyingma.nl

Tibetaans Boeddhistisch centrum in Amsterdam waar regelmatig cursussen e.d. worden georganiseerd. Nyingma is de oudste traditie binnen het Tibetaans Boeddhisme.

 

• www.boeddhisme.nl

De website van de Boeddhistische Unie Nederland.

• www.buddhistmedia.com

De website van de Boeddhistische Omroep Nederland.

• www.boeddhaned.org

Informatie over boeddhisme in Nederland.

• www.vormenleegte.nl

De website van het kwartaalblad Vorm & Leegte.

Boeddhisme, mens en samenleving.

• www.asoka.nl

Uitgeverij Asoka met een breed fonds boeddhistische boeken.