MINDFULNESS
Nadat in de tweede helft van de 20-ste eeuw het boeddhisme naar het westen kwam heeft het enige tijd geduurd voordat er van wetenschappelijke zijde een serieuze interesse op gang kwam voor de rijke bron aan leringen en geschriften die hieraan verbonden was. Met name de inval van de Chinezen in Tibet heeft er voor gezorgd dat een aantal belangrijke Tibetaans boeddhistische leraren zijn gevlucht naar Europa en de Verenigde Staten. Belangrijke namen uit de zestiger jaren zijn o.a. Chogyam Trungpa en Tarthang Tulku die beiden een groot aantal publicaties op hun naam hebben staan. In het kielzog van de zestiger jaren was de interesse voor oosterse leringen in zwang geraakt zoals destijds te merken was aan de populariteit van b.v. transcendente meditatie. Meditatie, yoga en allerlei soorten guru's kwamen steeds meer in de belangstelling met de nodige uitwassen, schandalen en controverses ten gevolge. Geen wonder dat vanuit de reguliere hulpverlening lange tijd met argwaan werd aangekeken tegen deze modieuze trends. Dit veranderde in de loop van de negentiger jaren nadat Kabat-Zinn erin geslaagd was om in de context van een westerse medische setting boeddhistische meditatietechnieken te introduceren. Dit gebeurde in de vorm van een overzichtelijke training met een beperkt aantal sessies onder de naam “Mindfulnes based stress reduction”. Zijn benadering bleek een belangijke bijdrage te leveren aan de verbetering van de kwaliteit van leven van mensen met chronische klachten en terminale aandoeningen. Er kwam meer en meer serieus wetenschappelijk op gang waaruit bleek dat de vermeende verbeteringen niet slechts fictief en subjectief maar daadwerkelijk meetbaar en objectiveerbaar waren. Vanaf dat moment zijn de ontwikkelingen snel gegaan en is de interesse voor boeddhistische meditatie onder de noemer van mindfulness in het westen in een hoog tempo toegenomen. Momenteel wordt een variant op de training van Kabat Zinn onder de naam “Mindfulness based cognitive therapy” (MBCT) algemeen erkend als een vorm van “evidence based treatment” voor recidiverende depressieve klachten. Het aantal toepassingsgebieden voor “mindfulness” neemt ondertussen alsmaar toe en de stroom onderzoekspublicaties eveneens. Met name het wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van regelmatige meditatiebeoefening op de menselijke hersenen levert in hoog tempo nieuwe, verrassende resultaten op die de visie op het menselijk brein ingrijpend veranderen. Ondertussen ontdekken meer en meer mensen met psychische klachten en problemen dat de beoefening van mindfulness meditatie een zeer positieve bijdrage kan leveren aan hun behandeling. Belangrijk is wel dat men open staat voor een wezenlijk andere benadering van klachten en menselijke problemen in het algemeen. Nog steeds zijn er vanuit verschillende richtingen (zowel wetenschappelijk als religieus) vooroordelen en is er emotionele weerstand tegen het idee dat boeddhistische meditatie iets te bieden zou kunnen hebben dat in onze schijnbaar gevanceerde westerse samenleving ontbreekt. Er is echter een stille revolutie gaande in de visie van wetenschappers en behandelaren op hun werk.
Blader verder:
