Staat uw vraag hier niet bij? Mail deze naar am.gijzen@orange.nl en u ontvangt antwoord. Mogelijk worden vraag en antwoord dan hier bij geplaatst.

 

• Vraag:: Moet ik boeddhist worden om met mindfulness aan de slag te gaan?

Antwoord: In het geheel niet. Mindfulness is een uiterst praktische serie instructies en oefeningen. Het betekent dat u in uw dagelijks leven tijd en gelegenheid moet creëren om hiermee aan de slag te gaan. Mindfulness heeft niets te maken met geloofsbeleving of opvattingen over religie en is goed te combineren met iedere levensovertuiging.

 

• Vraag: Hoeveel tijd moet ik dagelijks reserveren om effectief met mindfulness aan de slag te gaan?

Antwoord: Een minimum van een half uur a drie kwartier per dag is wenselijk. Deze tijd is nodig om met de opgegeven huiswerkoefeningen te werken. Dit zgn. formele oefenen is belangrijk, net zoals het voor een beginnende musicus nodig is om praktische vingeroefeningen te doen op zijn / haar instrument. Net zoals het leren bespelen van een muziekinstrument of de uitoefening van een ambacht een basis van uitvoerige oefening vereist zo is ook bij mindfulness het leren toepassen van de basisoefeningen tijdens de formele zitmeditatie een vereiste om het geleerde vervolgens ook te kunnen toepassen in meer complexe situaties in het dagelijks leven. Wanneer men echter minder dan 30 minuten per dag oefent (bijvoorbeeld 10 minuten) wil dat niet zeggen dat dit zinloos is. Iedere inspanning in de gewenste richting levert resultaat op, hoe gering ook.

 

• Vraag: Is eerdere ervaring met meditatie of yoga gewenst?

Antwoord: Eerdere ervaring met yoga of meditatie kan een voordeel zijn, het kan echter ook een nadeel zijn. Dit vereist enige uitleg. Het kan een voordeel zijn wanneer men al geleerd heeft om bijv. stil te zitten in de meditatiehouding op een kussen of een stoel. Het kan een voordeel zijn wanneer iemand al geleerd heeft om de aandacht naar binnen te richten en te observeren wat er in zijn of haar ervaring gebeurt. Het kan echter ook een nadeel zijn wanneer iemand zich bepaalde technieken of instructies eigen heeft gemaakt die afwijken van de uiterst eenvoudige basisinstructies die men bij de toepassing van mindfulness leert eigen maken. Om een lang antwoord kort te maken: het hangt er dus vanaf. Het is belangrijk om te weten dat verschillende systemen met meditatie-instructies onderling sterk kunnen verschillen.

 

• Vraag: Ik heb geprobeerd om een begin te maken met oefenen. Het lukt me echter niet om rustig te blijven zitten en mijn geest dwaalt almaar af. Is dit misschien een teken dat dit voor mij niet de goede benadering is?

Antwoord: Iedereen die begint met mindfulness-meditatie merkt dat zijn of haar mentale toestand vol met onrust en gedachten zit. Doordat we stil zitten en de aandacht naar binnen richten wordt dit eindelijk overduidelijk zichtbaar. Het is belangrijk om niet te oordelen of te evalueren, want dit gooit alleen maar olie op het vuur van onrustige gedachten. Blijf rustig doorgaan met oefenen en verwacht geen snelle resultaten, misschien wel überhaupt geen resultaat. De paradox van mindfulness is dat het streven naar resultaten juist de effectiviteit van de oefeningen vermindert.  Neem alles zoals het is, zoals het zich aan u aandient, dat is de gouden regel. Eventuele resultaten bevinden zich soms op een heel ander vlak dan men verwacht.

 

• Vraag: Wanneer ik zitmeditatie doe begint mijn lichaam na verloop van tijd pijn te doen. Mag ik van zithouding veranderen of moet ik in dezelfde houding stil blijven zitten?

Antwoord: Het is niet nodig om van uzelf te eisen dat u doodstil blijft zitten. Het is echter ook niet wenselijk om voortdurend te friemelen of te bewegen. Doe een oprechte poging om stil te blijven zitten. Wanneer u na verloop van tijd pijn of ongemak opmerkt neem dan eerst even de tijd om dit met aandacht waar te nemen. Neem ook uw interne reacties hierop waar: vaak hebben we de neiging om hier bepaalde zinnetjes of automatische commentaren aan te koppelen. Het kan iets in de trant zijn van “zie je wel, het lukt me nooit om stil te zitten” of  “daar heb je die rotpijn weer, ik kom er nooit vanaf” . Wanneer u de pijn of ongemak met eventuele reacties duidelijk hebt waargenomen is het zeker niet verkeerd om even te bewegen of van houding te veranderen. Kijk of het mogelijk is om ook dit met aandacht te doen, voorzichtig of langzaam, zodat u van binnenuit kunt voelen wat er gebeurt.

 

• Vraag: Wat is het verschil in protocol betreffende MBCT en een standaard mindfulnesstraining? Ik ben bekend met mindfulness en het protocol van Kabat-Zinn. Segal, Williams en Teasdale hebben naar aanleiding van Kabat-Zin's SRC een programma MBCT opgezet, als preventie van terugval van depressiegevallen (wat in eerste instantie mislukte, door slechts één sessie bij Kabat-Zinn te volgen). Ik vraag dit omdat ik momenteel een opleiding MBCT volg. Vreemd genoeg kan ik vanuit mijn opleidingsinstituut geen duidelijk antwoord ontvangen betreffende de gebruikte protocollen tussen een standaard mindfulnesstraining en MBCT.

Antwoord: Je geeft het zelf al aan: het MBCT protocol is een nader aangepaste versie van het MBSR programma van Kabat Zinn. Dat betekent dat er een aantal cognitieve elementen in verwerkt zijn. Zelf geef ik doorlopend trainingen MBCT aan cliënten en ik ben zo eigenwijs om het protocol van S,W&T nader te hebben aangepast en uitgewerkt. Ik ben van mening dat we het oorspronkelijke protocol, dat een eerste en grotendeels arbitrair in elkaar gezette poging in die richting is, niet al te letterlijk en slaafs moeten overnemen. Er zijn wereldwijd inmiddels vele protocollen ontwikkeld voor uiteenlopende doelgroepen (rec. depressies, gegeneraliseerde angst, eetproblemen etc.). De kunst is natuurlijk om trouw te blijven aan de essentie van mindfulness maar om dit wel af te stemmen op de specifieke doelgroep waarmee je werkt. Ook is het m.i. belangrijk om de benadering af te stemmen op de individuele problematiek van de deelnemers waarmee ik enige improvisatieruimte wil bepleiten.

 

• Vraag:  Zonder iemand te willen beledigen, ik begreep dat er twee soorten scholen zijn in de mindfulness. Een school die strict is en eentje die minder strict is, maar misschien heb ik dat niet goed?

Antwoord: Er zijn momenteel in Nederland inderdaad twee mindfulness verenigingen, gerelateerd aan een langere, meer exclusieve en duurdere opleiding en een kortere, meer open opleiding. Zelf vind ik beide “scholen” eigenlijk allebei wat voorbarig in het leven geroepen. We hebben mijns inziens nog te weinig onderzoek gedaan naar mindfulness om er inhoudelijk echt meer over te kunnen zeggen. Stappen in die richting worden overigens wel gezet, o.a. door Daniel Siegel (“The mindful brain”) en medewerkers van het Mind and Life Institute, waaraan ook de Dalai Lama zijn medewerking verleent. Maar beide “scholen”  zie ik meer als belangenverenigingen met achterliggend o.a.  financiële en statusgerelateerde belangen met als resultaat een soort psychospirituele monopoly.